sobota, 9 marca 2013

Owoce właściwe suche

Na jednej z poprzednich lekcji dowiedzieliście się co to właściwie jest owoc i z czego zbudowane są poszczególne jego struktury. Wspomniałam również, że jednym z kryteriów podziału owoców jest konsystencja owocni (łac. pericarpium, ang. pericarp, niem. Fruchtwandi sposób jej otwierania się przy rozsiewaniu nasion.


Owoce suche nieotwierające się, czyli niepękające zwykle zawierają tylko jedno nasienie. Owocnia w tych owocach pojedynczych nie otwiera się przy dojrzewaniu i nie uwalnia nasienia. Należą tu owoce typu: niełupka (łac. achenium, ang. achene, niem. Achëne), orzech (łac. nux, ang. nut, niem. Nuβ) lub orzeszek (łac. nucula, ang. nutlet, niem. Nüβche), ziarniak (łac. caryopsis, ang. caryopsis, niem. Karyopse, Getreidefrucht), skrzydlak (łac. samara, ang. single samara, double samara, niem. geflügelte Nuβ, Spaltfrucht).

Owoc suchy niepękający: orzeszki szczawiu zwyczajnego (Rumex acetosa).
Owoc suchy niepękający: niełupka kozibrodu (Tragopogon).
Jeśli są owoce niepękające, to ich przeciwieństwem będą owoce pękające. Owoce suche otwierające się zwykle są wielonasienne, których sucha owocnia przy dojrzewaniu otwiera się na różne sposoby. Dzięki temu mechanizmowi nasiona są rozsiewana na bliższe lub dalsze odległości. Rozróżniamy 6 rodzajów tych owoców. Są to: strąk (łac. legumen, ang. legume, niem. Hülse), łuszczyna (łac. siliqua, ang. siliqua, niem. Schote) i łuszczynka (łac. silicula, ang. silicle, niem. Schötchen), torebka (łac. capsula, ang. capsule, niem. Kapsel), mieszek (łac. folliculus, ang. follicle, niem. Blagfrucht) oraz rozłupnia (łac. schizocarpium, coccocarpium, cremocarpium, ang. schizocarp, niem. Spaltfrucht). U niektórych gatunków można wyróżnić, tzw. puszkę. Jest to odmiana torebki, która otwiera się przy dojrzewaniu wskutek odpadającego od niej wieczka.
Owoc suchy pękający: część rozłupni lubczyka ogrodowego (Levisticum officinale).
Owoc suchy pękający: mieszek orlika (Aquilegia).
Owoc suchy pękający: torebka kokoryczy pełnej (Corydalis solida).
Kolejne lekcje wyjaśnią jak są zbudowane i u jakich grup roślin występują poszczególne owoce suche. 

2 komentarze:

  1. wydaje mi się, że rozłupnia należy należy do owoców suchych pękających.

    OdpowiedzUsuń
  2. Dziękuję za cenną uwagę. Oczywiście wkradł się drobny błąd. Rozłupnia należy do owoców suchych pękających. Choć biorąc pod uwagę samą rozłupkę, to jest to nic innego jak jednonasienna niełupka. A niełupka jest owocem suchym niepękającym.

    OdpowiedzUsuń